Afganistan birçoklarının belleğinde savaş demek. Bugün 30 yaşında olanlar doğduklarında ne zaman biteceği belli olmayan bir savaş başlamıştı orada. Hafızalarda kazınmış olan Afganistan resimlerinde mutlaka savaşın, ölümün, yoksulluğun izleri olmuştur.
Bir önceki yazımda ifade ettiğim gibi oraya gitmeden önce benimde hayalimde bir Afganistan vardı ve merak ettiğimde birçok soru vardı orası ile ilgili.
Afganistan beni birçok açıdan şaşırttı.
Benim burada anlatacaklarım takdir edersiniz ki mekân olarak yalnızca başkent Kabil ile zaman olarak ta yalnızca birkaç günden ibaret idi. Bu nedenle anlatacaklarım Afganistan gerçeklerinin tamamını elbette kapsamaz.
İşte yaşadıklarım ve gitmeden önce kafamda oluşmuş olan soruların cevapları;
Afganistan’a Afgan Havayolları ile gittik.
Ankara’dan kalkan uçakta ilk dikkat çekici farklılık erken gelen oturur mantığı idi.
Biletinizde yazılı olan numaraya değil boş bulduğunuz yere oturuyorsunuz.
Bu benim için şaşırtıcı idi çünkü ilk kez karşılaşıyordum uçaklarda bu uygulamaya.
Ama uçakta ikram şu ana kadar gördüğüm en güzel ve bol ikram idi.
İlk izlenimim bozuk organizasyon fakat misafirperver.
Kabile varış 4,5 saat.
Havaalanı eski fakat yenisi inşa ediliyor.
Kabil etrafı yüksek dağlar ile çevrili düz bir ovaya kurulmuş. Nüfusu 4 milyon civarında. Ülkenin toplam nüfusu 34 milyon.
Milli geliri 600 Dolar civarında.
Başkent Kabil’de 3 adet 5 yıldızlı otel var. Bir tanesinde lüksün sınırı yok. Bu da beni şaşırttı.
Güvenlik kesinlikle endişe verici değil. Sokaklarda hayat normal bir şekilde sürüyor. Çarşı Pazar açık. Sokakta yürümek, halkın arasına karışmak ve alışveriş yapmak mümkün. Tabiî ki bir miktar ekstra dikkat her zaman gerekli neticede farklı bir ülkedesiniz.
Sokaktaki insanların Türklere bakışı olağanüstü.
Türklere ayrı bir saygılılar.
Sokakta çekinmeden taşınabilen ender bayraklardan biridir Türk bayrağı dediler.
Türk askerleri oldukça çok seviliyor ve onlara duyulan güven diğer ülke askerleri ile karşılaştırılamayacak kadar fazla.
Bu durum Türk halkına duyulan güvenin ve sevginin yansımasıdır diye açıklıyorlar bu duyguları.
Sokakta yöresel kıyafetlerle dolaşıyorlar. Ancak kıyafet sınırlaması yok. Herkes istediği gibi dolaşabiliyor sokaklarda fakat tabiî ki ülke şartlarını dikkate almak koşulu ile.
Kadınlar sosyal hayatın hemen her safhasında varlar.
Hastanede doktor, sekreter, hemşire ya da personel,
Televizyon stüdyosunda çalışan bayan elemanlar, TV spikeri vs.
Alışveriş yerlerinde çalışan elemanlar, otellerde resepsiyon görevlisi vs. Olmadıkları yerlerde var tabiî ki kadın trafik polisi, asker vs görmedim.
Kadınlar sokaklarda tek başlarına dolaşabiliyorlar yanlarında kocaları ya da başka bir erkek olmadan.
Ülkede kredi kartı ile alışveriş mümkün değil çünkü kredi kartı henüz ülkede geçersiz.
İşsizlik aşırı.
İnsanların çalışacağı sanayi, fabrika vs yok. Devlet memurluğu ve bazı özel sektör işleri dışında tarımsal ağırlıklı bir ülke.
Hastaneleri bizimkilerle kıyaslanamayacak düzeyde. Bizim yaklaşık 40 yıl önceki halimiz denebilir. 40 yıl geriye gidin bizde sağlık işleri hastaneler vs nasıl çalışıyorsa Afganistan’da durum şu an o.
Devlet hastaneleri ücretsiz. Ama hiçbir imkâna sahip değil.
Son 5 yılda başkent Kabil’de 100 civarında özel hastane ve klinik açılmış.
Sağlıkta yeni bir yapılanmanın içerisine girmişler ve Türkiye den de bu alanda çok yardım bekliyorlar.
Tıp Fakültesi yalnızca 1 tane.
Her yıl 400 civarında merkezi sınavla öğrenci alıyor ama ülkenin doktor açığı kapanacak gibi değil.
Doktorların aylık devletten aldıkları maaş 50 dolar civarında.
Ülkede etin kilosu 5 dolar.
Türkiye’de toplu konut ayarındaki evlerin orada kirası 500 dolar.
Rakamlar gelirler, giderler insanın kafasını karıştırıyor.
Sağlık ülkenin en önemli sorunlarından biri.
Ülkede Estetik Cerrahi uzmanı yok.
Bu program sırasında Afganistan da ki tek Estetik Cerrahi uzmanı bendim.
Afganistan’ın estetik cerraha ihtiyacımı var denebilir ama Estetik Plastik Cerrahinin ne demek olduğunu bilenler için bu soru geçersiz. Çok fazla sayıda estetik cerrahi uzmanına ihtiyaçları var.
Afganistan beni şaşırttı.
Yoksulluğun ve zenginliğin zirvesinin bir arada yaşabildiği şimdiye kadar gördüğüm en farklı ülke.
İnanılmaz misafirperverler.
Türklere tahminlerin ötesinde bir güven ve sevgi var.
Bu ülkede Türk olmak, Türkiye den olmak bir ayrıcalık.
Türk doktorlarına Dünyanın en iyi doktoru gözüyle bakıyorlar.
Çok mazlumlar, çok onurlular.
Bu kadar savaşın, bu kadar yoksulluğun ortasında insanca yaşamanın mücadelesini veriyorlar.
Farklı bir ülke Afganistan.
